Η κομματική ζωή μετά τα πρώτα -ήντα
Όλα τα οικοσυστήματα έχουν τους κύκλους τους.
Η κάμπια γίνεται πεταλούδα.
Ο γυρίνος βάτραχος.
Το κομματικό κοριστόπουλο γίνεται ΘΕΙΑ.
Δεν ξυπνάει, βέβαια, ένα πρωί θειά.
Η μετάλλαξη είναι αργή, ύπουλη και συνήθως συνοδεύεται από αναβάθμιση σακακιού.
Κάποτε ήταν νέα.
Είχε ιδέες, όνειρα, μπροσούρες και γερά γόνατα.
Ανέβαινε σκάλες κομματικών γραφείων χωρίς να σκέφτεται μηνίσκους, μοίραζε φυλλάδια, έτρεχε σε φεστιβάλ, κρεμόταν από τα χείλη κάποιου αρχηγού και πίστευε ότι η Ιστορία την περίμενε προσωπικά στη γωνία για να αλλάξουν μαζί τον κόσμο.
Τι γλυκό.
Τι αθώο.
Τι προσωρινό.
Γιατί ο χρόνος περνά.
Οι αρχηγοί αλλάζουν.
Οι κυβερνήσεις πέφτουν.
Οι ιδεολογίες ανανεώνονται.
Τα συνθήματα ξαναγράφονται.
Και η μικρή αρχίζει σιγά σιγά να καταλαβαίνει μια μεγάλη πολιτική αλήθεια:
ο κόσμος μπορεί να περιμένει. Η θέση όχι.
Κάπου εκεί ξεκινά η Μεγάλη Μεταμόρφωση.
Η κοτσίδα γίνεται χτένισμα.
Το αμπέχονο σακάκι.
Η μπροσούρα φάκελος.
Το πλακάτ smartphone.
Και το «θα αλλάξουμε τον κόσμο» μετατρέπεται στο πολύ ωριμότερο:
«Άσε, θα πάρω εγώ ένα τηλέφωνο».
Κυρίες και κύριοι,
μόλις γεννήθηκε η Κομματική Θεία.
Actually, όπως λένε και στο χωριό μου, καλώς ήρθατε στη Ζώνη του Λυκόφωτος.
Γιατί η Θεία δεν είναι πλέον απλό μέλος κόμματος.
Είναι υποδομή.
Δεν εκλέγεται.
Εγκαθίσταται.
Όπως το fax στο υπουργείο, ο θερμοσίφωνας στο πατάρι και εκείνο το παλιό ντοσιέ που κανείς δεν ξέρει τι περιέχει, αλλά τέσσερις κυβερνήσεις τώρα κανείς δεν τόλμησε να πετάξει.
Έχει φυσικό περιβάλλον.
Διάδρομος υπουργείου.
Πλαστικός καφές με καπάκι.
Φάκελος με λαστιχάκι.
Κινητό που χτυπάει ασταμάτητα.
Τραπέζι κομματικής εκδήλωσης δύο σειρές πίσω από τον αρχηγό — ποτέ δεκαπέντε.
Αν δείτε γυναίκα με ταγέρ να μιλάει ψιθυριστά σε τρεις ανθρώπους ταυτόχρονα, μην κάνετε το λάθος να νομίσετε ότι είναι κοινωνική.
Είναι υποδομή.
Ξέρει ποιος μίλησε με ποιον.
Ποιος θέλει τι.
Ποιος φεύγει.
Ποιος έρχεται.
Ποιος «τελείωσε αλλά δεν το ξέρει ακόμη».
Και, φυσικά, ποιος μπορεί να κάνει εκείνο το ένα τηλεφώνημα που δεν μπορεί να κάνει κανένας άλλος, μολονότι μυστηριωδώς στην Ελλάδα το κάνουν περίπου 400.000 άνθρωποι.
Με τα χρόνια έχει εξελιχθεί σε γυναίκα-ρουλεμάν.
Παίρνει όλες τις στροφές.
Κυβέρνηση;
Στροφή.
Αντιπολίτευση;
Στροφή.
Αλλαγή αρχηγού;
Στροφή.
Αλλαγή γραμμής;
Στροφή με χειρόφρενο.
Διάσπαση;
Εκεί εφαρμόζει κβαντομηχανική.
Μπορεί να βρίσκεται ταυτόχρονα και με τους δύο μέχρι να διαπιστωθεί ποιος κέρδισε.
Μετά ήταν εξαρχής μαζί του.
Η Θεία δεν αλλάζει απόψεις.
Εξελίσσεται μαζί με τις ιστορικές ανάγκες του τόπου.
Υπάρχουν βέβαια και πράγματα που δεν αλλάζουν ποτέ.
Το πρώτο είναι η πίστη στην παράταξη.
Το δεύτερο είναι η αγάπη για τον λαό.
Το τρίτο και σημαντικότερο είναι η οργανική θέση στον Οργανισμό.
Γιατί τζάμπα έλιωσε τα τακούνια της στις κομματικές σκάλες;
Τζάμπα έφαγε είκοσι χρόνια καναπεδάκια σε ημερίδες;
Τζάμπα χειροκρότησε ανθρώπους που σήμερα κάνει ότι δεν γνώρισε ποτέ;
Τζάμπα είπε 7.000 φορές:
«Πρόεδρε, εξαιρετική ομιλία»;
Κάπου πρέπει να αναγνωριστεί η προσφορά.
Και η Θεία έχει πλέον έναν ιερό σκοπό:
να προστατεύσει όσα κατέκτησε.
Τη θέση.
Την πρόσβαση.
Το τηλέφωνο.
Τον πολιτικό της.
Την επιτροπή της.
Και, πάνω απ' όλα, το δικαίωμά της να εξηγεί στους νεότερους ότι η πολιτική δεν γίνεται για τις καρέκλες.
Εδώ εμφανίζεται και ο φυσικός εχθρός της.
Οι μικρές.
Τις λατρεύει.
«Κορίτσια μου!»
Θέλει νέα πρόσωπα.
Θέλει ανανέωση.
Θέλει να δοθούν ευκαιρίες.
Θέλει οι νέες γυναίκες να βγουν μπροστά.
Αρκεί το «μπροστά» να βρίσκεται αρκετά πίσω από την ίδια.
Γιατί η μικρή είναι «το μέλλον του κόμματος».
Μέχρι να πλησιάσει επικίνδυνα το παρόν.
Τότε η Θεία ανακαλύπτει ότι το κορίτσι:
«Δεν είναι ακόμη ώριμο».
«Δεν έχει πολιτική εμπειρία».
«Βιάζεται πολύ».
«Δεν ξέρουμε και από πού κρατάει η σκούφια της».
Και κάπου εκεί, χωρίς κανείς να καταλάβει πώς, η νέα γενιά μετατίθεται σε μια υποεπιτροπή για την ανακύκλωση εκλογικού υλικού.
Η Θεία δεν ανακατεύτηκε.
Προς Θεού.
Απλώς εξέφρασε έναν προβληματισμό.
Και τώρα μπορούμε επιτέλους να περάσουμε στην επιστημονική ταξινόμηση του είδους.
Γιατί στην ελληνική πολιτική πανίδα η Θεία εμφανίζεται σε πολλά χρώματα.
Πράσινη.
Γαλάζια.
Κόκκινη.
Υπάρχουν μικρές μορφολογικές διαφορές.
Άλλη επικαλείται τον Ανδρέα.
Άλλη τον Εθνάρχη.
Άλλη την Επανάσταση.
Μην εντυπωσιάζεστε.
Όταν χτυπήσει το τηλέφωνο για τη θέση, όλες ξέρουν ακριβώς ποιο κουμπί να πατήσουν.
Η ΠΡΑΣΙΝΟΓΑΛΑΖΙΑ ΘΕΙΑ
Πενήντα αποχρώσεις της μετακλητής
Εδώ πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι.
Πράσινη θειά και γαλάζια θειά δεν είναι δύο διαφορετικά είδη.
Είναι το ίδιο θηλαστικό με διαφορετικό ταγέρ.
Η μία έχει τον Ανδρέα.
Η άλλη τον Εθνάρχη.
Και οι δύο έχουν ένα τηλέφωνο που «πρέπει να γίνει».
Η πράσινη ξεκίνησε από αμπέχονο, ζιβάγκο, αφισοκόλληση και λαϊκή συμμετοχή. Η γαλάζια από ΟΝΝΕΔ, τοπική, εθνικοφροσύνη και οικογενειακό τραπέζι όπου κάποιος θείος γνώριζε κάποιον βουλευτή.
Μην κολλάτε στις λεπτομέρειες.
Στο τέλος συναντήθηκαν στον ίδιο διάδρομο υπουργείου.
Και αναγνώρισαν αμέσως η μία την άλλη.
Όχι ιδεολογικά.
Επαγγελματικά.
Γιατί η πραγματική ενηλικίωση της κομματικής θειάς έρχεται όταν ανακαλύπτει ότι οι κυβερνήσεις αλλάζουν, οι αρχηγοί αλλάζουν, τα συνθήματα αλλάζουν, αλλά η καρέκλα έχει τέσσερα πόδια και παραμένει εξαιρετικά αναπαυτική.
Η πράσινη θειά έχει ιστορία.
Έζησε τον Ανδρέα, τον εκσυγχρονισμό, τα ευρωπαϊκά προγράμματα, τις μεγάλες συγκεντρώσεις, τις μικρές διασπάσεις και όλες εκείνες τις εποχές που η χώρα άλλαζε σελίδα τόσο συχνά ώστε στο τέλος έμεινε χωρίς βιβλίο.
Από τα αμπέχονα πέρασε στα ταγέρ με βάτες των '80s.
Ένιωσε λίγο Τζόαν Κόλλινς.
Λίγο Πασιονάρα.
Λίγο «πάρε με στο γραφείο μόλις τελειώσει η συνεδρίαση».
Με τον Σημίτη ένιωσε Ευρωπαία.
Για ένα διάστημα ένιωσε ακόμη και ακαδημαϊκός.
Στο τέλος κατέληξε να χορηγεί παυσίπονα στον δύσκοιλο ελληνικό σοσιαλισμό.
Και άντεξε.
Διότι η θειά πάντα αντέχει.
Η γαλάζια αδελφή της ακολούθησε διαφορετική τελετουργία.
Πέρασε από νεολαία, τοπική, γραμματεία, πολιτικό γραφείο και τελικά έφτασε στο ανώτατο στάδιο πολιτικής ολοκλήρωσης:
«Έχω έναν άνθρωπο στο υπουργείο».
Εκεί παύεις να είσαι απλό κομματικό στέλεχος.
Γίνεσαι θεσμός.
Η γαλάζια θειά είναι περισσότερο θεσμική.
Δεν κάνει ρουσφέτι.
Διευθετεί.
Δεν τηλεφωνεί για μετάθεση.
«Εξετάζει μια αδικία».
Δεν βάζει δικό της άνθρωπο.
«Αξιοποιεί ένα εξαιρετικό στέλεχος».
Και δεν απειλεί ποτέ.
Λέει απλώς:
«Κοίτα, εγώ στο λέω για το καλό σου».
Στο σημείο αυτό ο έμπειρος δημόσιος υπάλληλος αρχίζει ήδη να μαζεύει τα πράγματά του από το γραφείο.
Οι πράσινες και οι γαλάζιες θειές έχουν όμως ένα κοινό υπερφυσικό χάρισμα.
Λαδώνουν τα γρανάζια.
Κινούνται κάτω από τα γρανάζια, μέσα στα γρανάζια, πάνω από τα γρανάζια και, όταν χρειαστεί, γίνονται οι ίδιες γρανάζι.
Ακούς:
«Πάω σε μια άτυπη διαβούλευση».
Και φαντάζεσαι πως την περιμένουν για να αναλύσει την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, τη μεταρρύθμιση του κράτους ή το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας και της φιλελεύθερης παράταξης.
Μπα.
Κάτι κανονίζει.
Τι ακριβώς;
Θα σας γελάσω.
Αλλά αύριο το πρωί κάποιος «εξαιρετικός άνθρωπος» θα βρίσκεται σε μια επιτροπή που μέχρι χθες αγνοούσαμε ότι υπάρχει.
Η πράσινη θα πει:
«Για δικό μας παιδί πρόκειται».
Η γαλάζια:
«Είναι ένας πολύ αξιόλογος άνθρωπος».
Και κάπως έτσι καταλαβαίνεις γιατί η ελληνική γλώσσα διαθέτει τόσα επίθετα.
Για να μη χρειάζεται να λέμε διορισμός.
Υπάρχει όμως κάτι που πραγματικά φοβίζει και τις δύο.
Οι μικρές.
Αχ, οι μικρές.
Γιατί η κομματική μηχανή εξακολουθεί δυστυχώς να παράγει νέα κορίτσια.
Νέα, φιλόδοξα, δικτυωμένα και —το χειρότερο— με μεταπτυχιακά.
Η θειά τα υποδέχεται με ανοιχτή αγκαλιά.
«Κορίτσι μου!»
Τη φιλάει.
Τη συμβουλεύει.
Της εξηγεί πόσο σημαντικό είναι να δοθεί χώρος στη νέα γενιά.
Και το ίδιο βράδυ τηλεφωνεί:
«Κοίταξε λίγο αυτήν. Πολύ βιάζεται».
Διότι η ανανέωση είναι θαυμάσιο πράγμα.
Αρκεί να ανανεώνονται οι άλλοι.
Η θειά έχει φάει είκοσι χρόνια στους διαδρόμους.
Έχει αλλάξει τρεις αρχηγούς, τέσσερις γραμματείς, έξι πολιτικές γραμμές και έντεκα φορές άποψη για το ίδιο νομοσχέδιο.
Τζάμπα πήγε τόσο λάδωμα;
Και εκεί ακριβώς εξαφανίζονται πράσινα και γαλάζια.
Μένει μόνο η ΘΕΙΑ.
Η επαγγελματίας της κομματικής επιβίωσης.
Αυτή που τη Δευτέρα καταγγέλλει τη συναίνεση ως προδοσία, την Τρίτη την αποκαλεί εθνική ευθύνη και την Τετάρτη σε διαβεβαιώνει ότι αυτό ακριβώς έλεγε από την αρχή αλλά εσύ δεν την είχες καταλάβει.
Γιατί η κομματική θειά δεν αλλάζει ποτέ θέση.
Η θέση αλλάζει και έρχεται κάτω από την κομματική θειά.
Ναι. Εδώ η Κόκκινη Θεία θέλει ειδική μνεία στο τέλος, σαν σπάνιο υποείδος: όχι επειδή διαφέρει στην ανάγκη επιβίωσης, αλλά επειδή διαθέτει ένα πρόσθετο όπλο που οι άλλες δεν έχουν στην ίδια ένταση — το πιστοποιητικό ιδεολογικής γνησιότητας. Και θα απέφευγα να την κάνουμε απλώς «κόκκινη εκδοχή της μετακλητής». Το αστείο της είναι η ορθοδοξία, η κομματική μνήμη και η ικανότητα να μετράει ποιος είναι αρκετά αριστερός.
Θα την έβαζα ακριβώς πριν από τον επίλογο:
ΕΙΔΙΚΗ ΜΝΕΙΑ: Η ΚΟΚΚΙΝΗ ΘΕΙΑ
Πιστοποιητικό γνησιότητας — Real Red
Και πριν κλείσουμε, οφείλουμε μια ειδική μνεία.
Στην Κόκκινη Θεία.
Προσοχή.
Δεν μιλάμε για οποιοδήποτε κόκκινο.
Η Κόκκινη Θεία μονοπωλεί το real red.
Ξέρει ποιος είναι πραγματικά αριστερός, ποιος περίπου αριστερός, ποιος υπήρξε κάποτε αριστερός, ποιος νομίζει ότι είναι αριστερός και ποιος πρέπει να παραδώσει άμεσα το σφυροδρέπανο στη γραμματεία και να αποχωρήσει.
Είναι το ΚΤΕΟ της επανάστασης.
Περνάς από μπροστά της και σε ελέγχει για ιδεολογικούς ρύπους.
Κάποτε ήταν κορίτσι κι αυτή.
Φεστιβάλ, πορείες, συνθήματα, μπροσούρες, συναυλίες και επανάσταση μέχρι πρωίας.
Μετά πέρασαν τα χρόνια.
Η επανάσταση δεν ήρθε.
Η Θεία όμως ήρθε κανονικά.
Οι τσιρίδες έδωσαν τη θέση τους στο ύφος της σκληρής τομεάρχη.
Δεν χρειάζεται πλέον να φωνάζει.
Κρατάει σημειώσεις.
Ποιος ήρθε.
Ποιος δεν ήρθε.
Ποιος χειροκρότησε.
Ποιος χειροκρότησε χλιαρά.
Ποιος σταμάτησε να χειροκροτεί τρία δευτερόλεπτα πριν από τους υπόλοιπους.
Και, κυρίως, ποιος είπε:
«Ναι, αλλά...»
Το «ναι, αλλά» είναι επικίνδυνο.
Σήμερα λες «ναι, αλλά».
Αύριο έχεις οπορτουνιστικές αποκλίσεις.
Μεθαύριο διαβάζεις λάθος εφημερίδα.
Και μέχρι την Παρασκευή έχεις γίνει αντικειμενικά όργανο της αντίδρασης χωρίς να έχεις καταλάβει πώς.
Η Κόκκινη Θεία είναι η Μητέρα του Λόχου.
«Παιδιά μου», λέει.
Μόνο που τα παιδιά της οφείλουν να συμφωνούν.
Αλλιώς παύουν να είναι παιδιά της και γίνονται «στοιχεία».
Έχει επίσης μνήμη ελέφαντα.
Θυμάται τι είπες στο αμφιθέατρο το 1997.
Θυμάται σε ποια τάση ήσουν το 2003.
Θυμάται με ποιον κάθισες σε μια εκδήλωση το 2008.
Εσύ δεν θυμάσαι καν ότι πήγες.
Η Θεία θυμάται.
Γιατί γνωρίζει πού είναι θαμμένα όλα τα κομματικά πτώματα.
Μεταφορικά, φυσικά.
Και, επειδή βοήθησε να θαφτούν μερικά από αυτά, διαθέτει την ιδιαίτερη ασυλία του ανθρώπου που κανείς δεν θέλει να εκνευρίσει πολύ.
Το φυσικό της περιβάλλον είναι ένα παράξενο τρίγωνο:
σωματείο – τοπικός σύλλογος – κομματικό γραφείο.
Εκεί κινείται με την ακρίβεια μεταναστευτικού πουλιού.
Μόνο που το πουλί ζητάει καλύτερο κλίμα.
Η Θεία ζητάει να μάθει ποιος πήρε τη μετάθεση.
Διότι και η Κόκκινη Θεία «βοηθάει».
Όχι, βέβαια, όπως οι άλλες.
Προς Θεού.
Εδώ δεν έχουμε ρουσφέτια.
Έχουμε ταξική αλληλεγγύη.
Η πράσινη λέει:
«Είναι δικό μας παιδί».
Η γαλάζια:
«Είναι εξαιρετικός άνθρωπος».
Η κόκκινη:
«Πρόκειται για έναν εργαζόμενο που αδικήθηκε».
Και οι τρεις σηκώνουν το ίδιο τηλέφωνο.
Αυτό είναι το μεγαλείο της ελληνικής πολιτικής.
Ακόμη και το ρουσφέτι έχει ιδεολογικές αποχρώσεις.
Η μεγάλη ειδικότητα όμως της Κόκκινης Θείας παραμένει η Γραμμή.
Η Γραμμή δεν είναι απλή πολιτική θέση.
Είναι GPS.
Σου λέει πού βρίσκεσαι, πού πρέπει να πας και —κυρίως— ποιος έχει βγει εκτός διαδρομής.
«Η γραμμή του κόμματος είναι ξεκάθαρη».
Όταν ακούσεις αυτή τη φράση, τελείωσε.
Δεν ακολουθεί συζήτηση.
Ακολουθεί απόφαση.
Και αν τολμήσεις να διαφωνήσεις;
«Σεβαστή η άποψή σου».
Που στο λεξικό της Κόκκινης Θείας σημαίνει:
θα τα ξαναπούμε στην επόμενη κομματική αξιολόγηση, σύντροφε.
Και κάπως έτσι, πράσινη, γαλάζια και κόκκινη ξανασυναντιούνται εκεί απ' όπου ξεκινήσαμε.
Στη Θεία.
Γιατί τελικά το χρώμα είναι η διακόσμηση.
Ο μηχανισμός είναι το σπίτι.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ — ΟΤΑΝ ΣΒΗΣΟΥΝ ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ
Κι εδώ σταματάει λίγο το αστείο.
Γιατί πίσω από την καρικατούρα υπάρχει κάτι πολύ λιγότερο αστείο.
Η κομματική Θεία έχει επενδύσει δεκαετίες ολόκληρες στον μηχανισμό.
Εκεί απέκτησε ταυτότητα, γνωριμίες, κύρος, χρησιμότητα, μικρή ή μεγάλη εξουσία.
Και κάποια στιγμή δεν υπηρετεί πια το κόμμα.
Χρειάζεται το κόμμα για να υπάρχει η ίδια.
Γι' αυτό στις νίκες πανηγυρίζει.
Στις ήττες όμως μεγαλουργεί.
Γίνεται αρχαιολόγος.
Σκάβει μέσα στα ερείπια του μηχανισμού μήπως έχει απομείνει μια επιτροπή, ένας οργανισμός, ένα συμβούλιο, μια γραμματεία, ένα «κάτι θα γίνει».
Γιατί έξω από τον κομματικό σωλήνα φυσάει.
Και η Θεία έχει περάσει πάρα πολλά χρόνια μέσα για να θυμάται πώς είναι ο καιρός έξω.
Αυτός είναι τελικά ο πραγματικός Εφιάλτης των Θειών.
Όχι το ταγέρ.
Όχι τα πάνελ.
Όχι τα τηλέφωνα.
Ούτε καν τα ρουσφέτια.
Είναι να περάσει μια ολόκληρη ζωή υπηρετώντας έναν μηχανισμό και κάποια μέρα να ανακαλύψεις ότι δεν ξέρεις πια αν εσύ κρατάς τη θέση —
ή η θέση κρατάει εσένα.
Γιατί η κομματική Θεία δεν είναι ηλικία.
Δεν είναι φύλο.
Δεν είναι καν παράταξη.
Είναι καθεστώς.
Είναι αυτό που μένει όταν η ιδεολογία έχει φύγει, η καρέκλα τρίζει και το τελευταίο πολιτικό όραμα είναι ένα:
να μη σηκωθείς ποτέ από αυτήν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου